Badanie pola widzenia

Badanie pola widzenia– przebieg, wskazania i przygotowanie do perymetrii

Badanie pola widzenia, nazywane także perymetrią, pozwala ocenić, jak szeroko oko rejestruje obraz nie tylko na wprost, ale również po bokach. Jest to szczególnie istotne, ponieważ ubytek widzenia obwodowego często rozwija się stopniowo i przez długi czas może pozostać niezauważony.

To właśnie z tego powodu badanie pola widzenia ma duże znaczenie w diagnostyce okulistycznej oraz w monitorowaniu chorób, które wpływają na siatkówkę i nerw wzrokowy. Dowiedz się więcej o perymetrii.

Na czym polega badanie pola widzenia?

Pole widzenia to obszar, który pacjent widzi, gdy patrzy nieruchomo na jeden punkt. Im sprawniej działa układ wzrokowy, tym pełniej odbierane są bodźce pojawiające się także poza centrum spojrzenia. Gdy dochodzi do zaburzeń w obrębie oka, nerwu wzrokowego lub struktur odpowiedzialnych za przewodzenie obrazu, mogą pojawić się ubytki w polu widzenia, czyli miejsca, w których bodziec nie jest prawidłowo zauważany.

Perymetria polega na sprawdzeniu, czy i w którym momencie pacjent dostrzega świetlne bodźce pojawiające się w różnych częściach pola widzenia. Tym sposobem można ocenić, czy widzenie obwodowe jest prawidłowe, a jeśli nie – określić zakres i charakter zaburzeń.

Jak przebiega perymetria komputerowa?

Perymetria komputerowa jest badaniem bezbolesnym i nieinwazyjnym, wykonywanym przy użyciu specjalistycznego aparatu. Pacjent siada przed urządzeniem, opiera głowę w wyznaczonym miejscu i przez cały czas patrzy na centralny punkt. Jest to istotne, ponieważ tylko stałe ustawienie wzroku pozwala wiarygodnie ocenić reakcję oka na bodźce pojawiające się na obwodzie.

W trakcie badania w różnych miejscach wewnątrz czaszy pojawiają się krótkie błyski światła. Zadaniem pacjenta jest zasygnalizowanie ich zauważenia, najczęściej przez naciśnięcie przycisku. Na podstawie tych odpowiedzi aparat tworzy mapę pola widzenia. Ponieważ wynik badania zależy od koncentracji i współpracy pacjenta, badanie wymaga uważnego wykonywania instrukcji specjalisty.

Co wykrywa badanie pola widzenia?

Badanie pola widzenia pokazuje, czy w obrębie widzenia występują ubytki, obniżona czułość lub obszary, w których bodźce są odbierane słabiej, niż powinny. Układ i rozmieszczenie tych zmian pomagają ocenić, czy problem może dotyczyć oka, nerwu wzrokowego czy dalszych odcinków drogi wzrokowej.

Perymetria ma szczególnie duże znaczenie w diagnostyce i kontroli jaskry, ponieważ choroba ta może przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych dolegliwości, a jednocześnie stopniowo prowadzić do utraty widzenia obwodowego. Oznacza to, że pacjent może dobrze widzieć na wprost, ale mieć nieprawidłowości wykrywane w perymetrii. Wynik badania bywa również pomocny przy podejrzeniu uszkodzenia nerwu wzrokowego, chorób siatkówki oraz zaburzeń neurologicznych.

Kiedy okulista zleca perymetrię? Wskazania do wykonania badania

Najczęściej badanie pola widzenia zalecane jest wtedy, gdy lekarz podejrzewa jaskrę albo chce ocenić, czy wcześniej rozpoznane zmiany pozostają stabilne. Ma to znaczenie nie tylko na etapie rozpoznania, ale również podczas późniejszej kontroli – porównywanie kolejnych wyników pozwala wychwycić nawet niewielkie pogorszenie.

Okulista może skierować pacjenta na perymetrię również wtedy, gdy pojawiają się objawy sugerujące, że widzenie nie jest pełne w całym zakresie pola widzenia. Dotyczy to sytuacji, w których pacjent ma wrażenie, że gorzej dostrzega obiekty z boku, trudniej orientuje się w przestrzeni albo gubi fragmenty obrazu mimo zachowanego widzenia centralnego. Częste wskazania do wykonania badania pola widzenia to choroby siatkówki, naczyniówki, nerwu wzrokowego i podejrzenie guza mózgu lub udaru.

Jak przygotować się do badania pola widzenia?

Badanie pola widzenia zwykle nie wymaga specjalnego przygotowania. Warto jednak zabrać ze sobą aktualnie stosowane okulary lub soczewki kontaktowe. Przed rozpoczęciem testu dobrze poinformować personel, jakiej korekcji pacjent używa na co dzień.

Ponieważ wiarygodność wyniku zależy od skupienia i prawidłowego wykonywania poleceń, warto podejść do badania w możliwie dobrym komforcie i bez pośpiechu. Zmęczenie, częste odrywanie wzroku od punktu centralnego albo przypadkowe reakcje mogą obniżyć jakość wyniku.

Ile trwa badanie pola widzenia i czy jest to bolesne?

Badanie pola widzenia jest bezbolesne i nieinwazyjne. Nie wymaga kontaktu z wnętrzem oka ani nie wiąże się z bólem. Samo badanie trwa zwykle kilka minut dla każdego oka. Dokładny czas zależy od rodzaju testu, tempa odpowiedzi pacjenta i tego, czy konieczne jest powtórzenie części pomiaru dla większej wiarygodności wyniku. Im bardziej skupiona i spokojna jest osoba badana, tym sprawniej można przejść cały test i uzyskać zapis o dobrej jakości.

Warto pamiętać, że czas spędzony w gabinecie może być dłuższy niż samo badanie, ponieważ obejmuje także przygotowanie stanowiska i krótką instrukcję. Po wykonaniu perymetrii pacjent zazwyczaj może wrócić do codziennych aktywności.

Badanie pola widzenia a inne badania okulistyczne

Badanie pola widzenia jest elementem szerszej oceny narządu wzroku. Perymetria pokazuje, jak pacjent widzi, natomiast inne badania pomagają ocenić, dlaczego widzenie się zmienia i które struktury oka mogą być zajęte. W diagnostyce jaskry badanie pola widzenia najczęściej zestawia się z pomiarem ciśnienia wewnątrzgałkowego, oceną nerwu wzrokowego, badaniem dna oka oraz OCT.